Zorg goed voor jezelf: adviezen uit de jaren 50 voor de zwangere en net bevallen vrouw

Zorg goed voor jezelf: adviezen uit de jaren 50 voor de zwangere en net bevallen vrouw

Sinds de zomer heb ik een liefde ontwikkeld voor boeken over opvoeden en het ouderschap vanaf de jaren vijftig en daarna. De in de media benoemde kanteling in de opvoedstijlen van de afgelopen decennia vind ik heel interessant. Waar we gewend zijn te horen dat vroeger alles beter was en moeders er meer waren voor hun kind, leer ik beetje bij beetje dat dit niet waar is. En elke keer verbaas ik me over wat ik leer en hoe mijn opvattingen over vroeger verschillen met de werkelijkheid zoals te vinden in verschillende boeken uit en over die tijd. Vandaag behandel ik de adviezen voor aanstaande moeders, zoals benoemd in de naslagwerken van Baedeker voor de Huisvrouw.

Baedeker voor de Huisvrouw

Baedeker voor de Huisvrouw is een 21-delig naslagwerk voor huisvrouwen wat is uitgegeven in de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw. Naast tal van recepten en het gebruik van woorden als ‘provisiekast’, ‘vermageringsdieet’ en ’croquetten’, worden er ook adviezen gegeven over hoe je een goede echtgenote, moeder en gastvrouw bent. Het klinkt oubollig en uiteraard is de rolverdeling tussen man en vrouw soms pijnlijk opgeschreven. Toch staan er adviezen en tips in het boek die vandaag de dag nog steeds gelden.

Voeding voor speciale gevallen

Hoofdstuk 8 uit deel 7 van Baedeker voor de Huisvrouw heeft een bijzondere titel: Voeding voor speciale gevallen. Speciale gevallen klinkt niet per definitie positief, maar in dit hoofdstuk draait het om de zwangere vrouw, de net bevallen vrouw, het eten voor de kindjes, diabetici en oudere mensen. Kortom, iedereen behalve de gezonde man. Zoals jullie gewend van me zijn, is dit laatste wederom een vrije interpretatie van het boek. Ik vind mannen namelijk ook heel speciale gevallen.

Laat jezelf verwennen

Het boek spreekt over de liefde en zorg die een net zwangere vrouw ontvangt van haar partner en haar omgeving. Hoewel de verzorging bij een eerste kindje soms net wat overdreven kan zijn, is het boek helder over één ding: de zwangere vrouw krijgt elke ochtend een beschuitje en een kopje thee. Op bed. Ik neem hierbij voor het gemak aan dat dit wordt voorzien door de partner. Want om nu zelf eerst uit bed te kruipen, een kop thee te zetten, beschuit te pakken en dan weer in bed te gaan liggen, dat gaat toch wel ver. Dus dit advies wil ik dan ook weer per direct invoeren: aanstaande mama’s krijgen vanaf nu dagelijks ontbijt op bed!

Ook na de bevalling moet de jonge moeder nog even flink verwend worden volgens de adviezen. Er moet gezond eten klaargemaakt worden voor de kraamvrouw en zij en de baby moeten zorg en aandacht krijgen.

Hardnekkige mythen

Sommige adviezen sterven nooit uit, ook al zijn ze al decennialang achterhaald. Dit blijkt maar weer uit dit boek. Ruim zeventig jaar oud en ook hier worden adviezen ontkracht die we vandaag de dag nog als logisch ervaren. Zo zeggen we nog steeds tegen aanstaande mama’s dat ze nu lekker kunnen eten voor twee en vinden we dat elk kindje na zijn flesje of de borst een boertje moet laten. Dat dit niet waar is, leer je pas als je zelf moeder wordt. Ondanks dat dit al in de jaren 50 genoemd werd als onwaar.

Eten voor twee

Dacht ook jij dat je in je zwangerschap mocht eten voor twee? Of zeiden mensen in je omgeving dat? Grappig genoeg staat zelfs in een boek uit de jaren 50 uitdrukkelijk geschreven dat er niet voor twee gegeten hoeft te worden. Het is vooral belangrijk wat je eet: een gezonde samenstelling met de juiste hoeveelheid moet voldoende zijn voor jou en voor je kindje.

Het boertje

Als een baby heeft gegeten, vinden we het nog steeds normaal het kindje op de rug te kloppen tot het een boertje laat. Volgens de Baedeker voor de Huisvrouw ondervinden baby’s er alleen maar ongemak van. Want, zo stelt het boek: er zijn massa’s kinderen die zonder boertje gewoon rustig gaan slapen. En er zijn ook kinderen die gewoon nooit slapen. Zoals de mijne.

Het vergelijken van kinderen

Het mooiste stukje vind ik toch wel over het consultatiebureau. Als ik de verhalen soms hoor van vriendinnen over het consternatiebureau, vraag ik me af met welk doel dit bureau ooit is opgericht. We houden ons vast aan curves, regeltjes en de norm. In het boek staat hierover geschreven dat je bij het consultatiebureau advies krijgt over je kindje. Jouw kindje is immers een individu en moet niet vergeleken worden met de kinderen in de omgeving. Moeders vergeten dit blijkbaar vaak en vergelijken hun kind met die van een ander. Dit kunnen we blijkbaar nog steeds heel goed, alhoewel dit nu af en toe in de hand lijkt te worden gewerkt door het consultatiebureau.

‘Vroeger mocht je wel alcohol’

‘Je moet niet zo voorzichtig doen met je eten. Het zal heus niet zo’n vaart lopen als je één keer alcohol drinkt,’ dit is wat veel zwangere vrouwen in het begin van de zwangerschap horen. Want vroeger kon dat ook gedronken worden. Je mocht ook gewoon roken. En je kon alles eten. We zijn te bekrompen! Ammehoela. Volgens dit boek is zwaar en vet voedsel uit den boze, net als veel zout. En alcohol is absoluut verboden in verband met de groei van het kindje! Roken was alleen verboden als de huisarts dit expliciet vermeldde.

Blijf bij jezelf

Het grootste advies wat ook op dit moment nog steeds belangrijk is: zorg goed voor jezelf. Want wie moet anders toch een killer verjaardagspartijtje organiseren voor je kleintje? 😉

Back to Top